سود متعارف حق کشاورز است؛

شوک به شالیکاران شمالی با تداوم واردات برنج همزمان با فصل برداشت

• کد خبر : 39770
• 1405/04/23
• 0
• https://www.mazandasnaf.ir/39770
• چاپ

به گزارش مازنداصناف، و به نقل از خبرگزاری ایرنا - روز گذشته همزمان با انتشار خبر تصمیم شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی کشاورزی مبنی بر تصویب لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت برنج یعنی از اول مرداد تا پایان آبان در سال ۱۴۰۵، شالیکاران شمال به شوک فرو رفتند. تصمیمی که به طور یقین قیمت برنج را در آستانه ورود برنج نو تحت تاثیر قرار خواهد داد.

شالیکاران می گویند، اگر قیمت برنج جدید امسال با توجه به هزینه های سنگینی که بابت دستمزد و نهاده های کشاورزی انجام شده است، کمتر چهار میلیون ریال باشد، به صرفه نخواهد بود و در واقع اجحاف در حق تولید کنندگان است.

بررسی تاریخی نشان می دهد که مصوبه محدودیت واردات و توزیع برنج خارجی مربوط به سال ۱۳۹۳ است، تصمیمی که در حمایت از شالیکاران شمالی و مهمتر واقعی شدن واردات بر اساس نیاز کشور گرفته شده است و تا سال گذشته نیز اجرایی شد.

از آن جایی که اقتصاد استان های گیلان و مازندران بر تولید برنج استوار است و برخی از شالیکاران نیز اقتصاد تک محصولی دارند همواره با واردات بی رویه و توزیع برنج خارجی ، عرضه و فروش محصول برنج داخلی در بازار خلل ایجاد می شده است، شرایطی که منجر به تصمیم شورای اقتصاد مبنی بر محدودیت واردات و توزیع برنج در فصل برداشت شد. البته ذکر این نکته نیز ضروری است که برنج تولیدی در کشور فقط کفاف دو سوم مصرف داخل را دارد و دولت ناچار است که یک سوم دیگر را وارد کند اما این کار باید چهار ماه بعد از فصل برداشت باشد.

برنج نو در راه بازار و نگرانی کشاورزان

نگرانی شالیکاران را درباره افت قیمت خرید محصول تازه در آستانه ورد به بازار در حالی است که طبق آمار سازمان جهاد کشاورزی مازندران امسال سطح زیر کشت برنج حدود ۲هزار هکتار بیشتر از سال گذشته شده است، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران از تولید بیش از ۷۰۰ هزار تن برنج سفید از سطح ۲۳۰ هزار هکتار شالیزار های استان در کشت اول خبر داد. طبق آماری که مسولان جهاد کشاورزی استان گیلان اعلام کردند، امسال در این خطه شمالی نیز حدود ۲۳۶ هزار هکتار نشا کاری انجام شد که بیش از ۷۵۰ هزار تن برنج سفید استحصال خواهد شد.

استان گلستان به همراه حدود ۱۵ استان دیگر کشور نیز برنج خیز هستند که به طور متوسط حدود ۵۰۰ هزار تن برنج سفید تولید می کنند؛ در مجموع تولید برنج داخلی به حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن بر اساس نوسانات آکار کشت ارقام پرمحصول خواهد رسید. مضاف بر این که شالیکاران ۲ استان گیلان و به خصوص مازندران طی یک دهه گذشته کشت دوم را به دو روش رتون و نشا مجدد انجام می دهند که بر اساس آمار سالانه در این دو استان حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن برنج سفید به تولیدات داخلی اضافه می شود.

ذکر این نکته نیز مهم ضروری است که با مکانیزه شدن برداشت برنج که طبق آمار تا ۹۵ درصد برداشت شالی از طریق کمیاین های مخصوص برداشت صورت می گیرد، یعنی وقتی برداشت با رطوبت بالا درو می شود، برخلاف روش سنتی در برداشت، شالی حداکثر پس از ۴۸ ساعت پس از خشک شدن تبدیل به برنج سفید و آماده عرضه است.

هر چند نبود آمار دقیق و قابل اتکا در باره سرانه مصرف، تولید داخل و به تبع آن میزان نیاز به واردات برنج در کشور طی سال‌های گذشته همواره یکی از عوامل مهم آشفته‌سازی بازار این محصول راهبردی به زیان تولید داخلی بوده است؛ مشکلی که اگر حل نشود تنها برندگان آن کاسبان واردات و دلالان خواهند بود اما بر اساس برآوردها، نیاز سالانه کشور به برنج سه میلیون تن است که اغلب تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن آن در شالیزارهای ایران برداشت می شود؛ بنابراین مصوبه محدودیت واردات برنج در زمان پیک تولید برنج داخلی در حمایت از شالیکاران کاملا منطقی بوده است.

در هر صورت شالیکاران تنها انتظار و توقعی که دارند؛ رسیدن به سود متعارف و منطقی در فروش محصولشان است. یعنی شالیکاران مازندران قیمت ۵۵۰ هزار تومان تا ۶۰۰ هزار تومان هر کیلو گرم برنج طارم محلی و طارم هاشمی که در بازار عرضه خرده فروشی شده است را بی انصافی در حق مصرف کنندگان توصیف می کنند، اما بر لزوم واقعی شدن قیمت ها تاکید دارند.

بررسی ها از اظهارات کشاورزان نشان می دهد که آنان توقع ندارند قیمت برنج نو به همین میزان رقم بخورد اما امیدوار به واقعی شدن قیمت برنج طبق هزینه های تولید و سود منطقی هستند.

بررسی ها نشان می دهد که هر کیلوگرم برنج طارم محلی در شالیکوبی های مازندران در زمان برداشت شلتوک یعنصی اواخر مرداد ماه سال گذشته با قیمت ۱۹۰ تا ۲۱۵ هزارتومان خرید و فروش شد و در اوایل اسفند ماه سال گذشته تا ۴۰۰ هزار تومان هم رسید. قیمتی که سود آن به جیب واسطه ها و دلالان رفته است.

اگر امروز شالیکاران توقع دارند تا محصولشان با قیمت ۴۰۰ هزار تمان خرید و فروش شود به دلیل شرایط ویژه کشور به خصوص افزایش قیمت دلار و در نتیجه بالا رفتن قیمت برنج های وارداتی، تا ۲ برابر است. از سوی دیگر وقتی هر کیلو گرم لوبیا چیتی به ۵۰۰ هزار تومان، قیمت گوشت به بیش از یک میلیون و ۷۰۰هزار تومان و قیمت ارز نیز به ۱۸۰ هزار تومان افزایش می یابد، قیمت ۴۰۰ هزار تومانی برای برنج کیفی طارم هاشمی نه تنها بالا نیست بلکه با توجه به سختی و طاقت فرسا بودن برنجکاری و هزنیه بالای آن، باید مورد حمایت نیز قرار بگیرد.

نکته قابل‌توجه در هزینه و فایده برنجکاری در شمال کشور این است که معیشت و درآمد اصلی کشاورزان به تولید محصول برنج است، محصولی که طبق اعلام رسمی کارشناسان جهاد کشاورزی تا ۴۰درصد درآمد آن باید بابت هزینه تولید کم شود و مابقی برای امرار معاش یکساله آنان است.

از سوی دیگر باید به این نکته توجه کرد که فارغ از این موضوع که ارزش زمین های کشاورزی به نسبت درآمد حاصل از برنجکاری که برای معیشت یکساله آنان نیز محسوب می شود مقابله مقایسه نیست، تقاضا برای خرید با قیمت باور نکردنی زمین های شالیکاری نیز وسوسه برانگیز است. وضعیتی که مصوبه لغو محدودیت واردات برنج خارجی حفظ زمین کشاورزی و ادامه شالیکاری را به مخاطره خواهد انداخت.

آنالیز هزینه های تولید برنج در شمال نیز به راحتی از سوی کارشناسان و یا کشاورزان قابل احصا است. بیشترین هزینه در کشت برنج مربوط به دستمزد کارگران است. به عبارتی شالیکاران امسال علاوه بر تحمل افزایش تا سه برابری قیمت بیشتر نهاده های کشاورزی نظیر کود و سموم، با افزایش حدود ۵۰ درصدی دستمزد تراکتور ها برای شخم و شیار و نشاکاران نسبت به سال گذشته مواجه هستند. شالیکاران برای هر نشا کار در ازرای یک روز کار سه میلیون تومان پرداخت کردند.

بررسی از اظهارات شالیکاران نشان می دهد که آنان امسال انواع پلاستیک مواد کهنه و نو برای پوشش خزانه برنج و کرت شالیزارها را تا ۴۰۰ هزار تومان افزایش پرداخت کردند. همچنین علاوه بر بالا رفتن سه برایری قیمت قطعات یدکی تیلر و تراکتور، کشاورزان برای شخم و شیار و آب تخت کردن چهارمرحله‌ای به ازای هر هکتار ۱۵تا ۱۷میلیون تومان دستمزد پرداخت کردند. مبلغی که نسبت به سال گذشته حدود پنج میلیون تومان بیشتر است.

هرچند بخش عمده ای از انواع بذر برنج توسط خود کشاورزان تامین می شود، اما امسال قیمت بذر طارم محلی تا ۴۰۰ هزار تومان در هر کیلو گرم خرید و فروش شد.

مبلغ قرارداد های «بانک نشا» به عنوان مرکز خزانه‌گیری مکانیزه شالی برنج نیز امسال نسبت به سال گذشته سه برابر شده است، امسال حداقل قرارداد همراه با تامین بذر، بوته نشا، حمل‌ونقل و نشاکاری برای هر هکتار، ۷۵میلیون تومان بوده است، مبلغی که سال گذشته کشاورزان فقط حدود ۳۰میلیون تومان پرداخت کرده بودند.

از سوی دیگر اگرچه طبق اعلام رسمی جها کشاورزی مازندران تا ۶۵ درصد انواع کودهای شیمیایی برنجکاران سال زراعی جاری تامین و توزیع نیز شده است، اما طبق اعلام رسمی مدیریت شرکت خدمات حمایتی کشاورزی مازندران، کشاورزان برای دریافت کودهای شیمیایی اوره، پتاس و فسفر به عنوان کود پایه برای هر هکتار حدود ۶میلیون تومان پرداخت کرده‌اند. مضاف بر این که شرایط جنگی سبب شد تا کشاورزان برای تامین کودهای زراعی خود از بازار آزاد تا سه برابر این قیمت هزینه کنند.

شالیکاران معتقدند اگرچه حدود ۷۰ درصد شالیکاران بیش از دو سوم محصول خودشان را طی اواخر مرداد تا پایان دی ماه هر سال به دلیل نیاز به نقدینگی برای تامین مایحتاج دیگر زندگی می فروشند و همواره از سود ۲ تا سه برابری محروم می شوند، اما قیمت ۴۰۰ هزار توانی برنج با توجه به قیمت دیگر محصولات کشاورزی اصلا گران نیست و باید حمایت هم شود. اگر دولت برنج را همانند گندم به عنوان محصول استراتژیک قبول دارد باید حمایت های ویژه ای را برای تولید کنندگان و مصرف کنندگان داشته باشد.

آنان می گویند، قیمت برنج جدید امسال با توجه به هزینه های سنگینی که بابت دستمزد و نهاده های کشاورزی انجام شده است، کمتر ۴۰۰ هزار تومان به صرفه نخواهد بود و در واقع اجحاف در حق تولید کنندگان است.

اظهارات رسمی مسوولان جهاد کشاورزی مازندران به عنوان متولیان بخش تولید نشان می دهد که قیمت ها باید بر اساس هزینه تولید محاسبه شود. سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اظهار این که همزمان با آزاد سازی ارز قیمت نهاده ها و تجهیزات کشاورزی افزایش محسوسی یافته است، گفت: به طور یقین عرضه محصولات کشاورزی به خصوص برنج باید بر اساس هزینه‌های تولید محاسبه شود و این مقوله مهم در زمان برداشت این محصول استراتژیک مورد اهتمام قرار خواهد گرفت.

اسدالله تیموری افزود: توسعه مکانیزاسیون کشت و کار برنجکاری از اولویت برنامه‌های استان است.

وی مکانیزاسیون برنجکاری در مازندران را عامل کاهش هزینه‌ها دانست و گفت: با توجه به شرایط امروز کشور و آزاد سازی ارز، سبب شد تا نهاده های کشاورزی و تجهیزات کشاورزی با افزایش قیمت مواجه شوند و در نتیجه هزینه‌های تولید بالا رفته و هزینه تمام شده محصول کشاورزی نیز بیشتر می شود.

سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران تصریح کرد: به طور یقین قیمت برنج طبق هزینه‌های تولید مدیریت می شود و همه موارد هزینه تولید برنج در قیمت نهایی، مورد بررسی قرار می گیرد.

برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می‌شود.

استان مازندران تولید کننده ۷۲ نوع محصول زراعی و باغی است که در تولید ۱۵ محصول رتبه اول تا سوم را دارد.

این استان با برخورداری از تنها ۲ و نیم درصد زمین کشاورزی کشور، سالانه هفت درصد از تولیدات کشاورزی و ۱۱ درصد از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.

 

انتهای خبر/

---

• برچسب ها
• / سود متعارف
• حق کشاورز
• شوک
• شالیکاران شمالی
• تداوم واردات برنج